भारतको मध्य प्रदेशको सतना जिल्लाको मैहरमा रहेको माता शारदा शक्तिपीठ मन्दिरमा पुजा गर्ने भक्तजनहरूकाे घुइचाे लाग्ने गर्दछ ।त्रिकुट पर्वतमा अवस्थित यस माताको मन्दिरलाई मैहरदेवीको मन्दिरपनि भनिन्छ। मैहर भनेको माता सतीदेवीको हार हो। माता शारदा देवीको मन्दिर विन्ध्य चुचुरोको एउटा पहाडको बिचमा अवस्थित छ ।
माता शारदा माता सरस्वतीको वास्तविक रूप हो भन्ने विश्वास गरिन्छ । देशभर माता शारदाको एक मात्र मन्दिर सतनाको मैहरमा छ । माता शारदाको पहिलो पूजा आदिगुरु शंकराचार्यले गरेको जनविश्वास छ । विद्याको त्रिकुटपर्वकको उल्लेख पुराणहरूमा पनि पाइन्छ। नवरात्रिमा यहाँ दैनिक लाखौं भक्तजन आउने गर्दछन् ।
यसरी प्रकट भयो मैहर शारदा माता
पौराणिक कथा अनुसार दक्ष प्रजापतिकी छोरी सती शिवसँग विवाह गर्न चाहन्थिन् । उनको यो इच्छा राजा दक्षलाई मान्य भएन । तैपनि उनको ढिपीमा सतीको भगवान शिवसँग विवाह भयो । एक पटक राजा दक्षले यज्ञ गराए । त्यस यज्ञमा ब्रह्मा, विष्णु, इन्द्र र अन्य देवी–देवताहरूलाई निमन्त्रणा गरे तर जानाजानी आफ्नो जुवाई भगवान शंकरलाई निम्तो दिएनन्।
यसबाट शंकरकी पत्नी र दक्षकी छोरी सतीलाई ठूलो चोट पुग्यो । यज्ञस्थलमा सतीले आफ्ना पिता दक्षलाई भगवान शंकरलाई निमन्त्रणा नगर्नुको कारण सोधिन् । त्यसमा दक्ष प्रजापतिले भगवान शंकरलाई गाली गरे । यस अपमानबाट दुःखी भई सतीले यज्ञको आगोमा हाम फालेर प्राण त्यागिन् ।
जब भगवान शंकरलाई यो घटनाको बारेमा थाहा भयो, उनको तेस्रो नेत्र क्रोधले खुल्यो। उनले यज्ञकुण्डबाट सतीको शव निकालेर काँधमा उठाए र क्रोधमा ताण्डव गर्न थाले। ब्रह्माण्डको उन्नतिको लागि, भगवान विष्णुले सतीको शरीरलाई ५२ भागमा विभाजन गरिन् ।
जहाँ–जहाँ सतीका अङ्गहरू खसे, त्यहाँ शक्तिपीठहरू बनाइए। यहाँ सतीको हार र घाँटी खसेको भनिन्छ । हार झरेका कारण यस मन्दिरको नाम मैहर र स्वर झरेको कारणले भक्तहरूलाई ज्ञान र मधुर स्वर प्रदान गर्ने शारदा माता विराजमान रहेको जनविश्वास गराइएको छ । पछि यो मन्दिर मैहर माता मन्दिरको नामले चिनिन थाल्यो ।
आल्हा, उदलले मन्दिर पत्ता लगाएका थिए
माता शारदाको यो मन्दिर त्रिकुटको पहाडमा अवस्थित छ । माता शारदाको यो मन्दिर आल्हा, उदल नामका दुई वास्तविक दाजुभाइले पत्ता लगाएको भनिन्छ। भनिन्छ आल्हा, उदल माता शारदाका परम भक्त थिए । उनीहरुले पहाडको टुप्पोमा यो मन्दिर भेट्टाएका थिए।
त्यसपछि दुवैले १२ वर्षसम्म कठोर तपस्या गरेर देवी मातालाई प्रसन्न गरे। उनीहरुको तपस्याबाट प्रसन्न भएर माताले उनलाई अमरत्वको वरदान दिइन् । आज पनि ब्रह्म मुहूर्तमा हरेक दिन आल्हा, उदल माताको पूजा–आराधना हुने जनविश्वास रहेको छ । यो मन्दिर मानिसहरू माझ धेरै प्रसिद्ध छ। यहाँ देश विदेशबाट भक्तजनहरु आउने गर्दछन् ।
